TỔNG HỢP 22 BẢN ÁN VỀ TỘI CHO VAY LÃI NẶNG TRONG GIAO DỊCH DÂN SỰ

STT

TÊN VÀ NỘI DUNG VỤ ÁN

1

Về tội: “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự”

Tóm tắt nội dung vụ án:

Thời gian tháng 8/2021, Nguyễn Thị H cho chị Trương Thị H cùng một số người khác vay tiền với mức lãi suất thỏa thuận thời điểm vay 3000 đồng đến 10.000 đồng/1.000.000 đồng/01 ngày (tương đương từ 109,5% đến 365%/01 năm). Ngày 11-10-2021, Trương Thị H trả tiền mặt 8.400.000 đồng tại nhà của H thị bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Gia Lai phát hiện bắt quả tang để tiến hành điều tra về hành vi cho vay lãi nặng của Nguyễn Thị H.

Tòa án nhân dân cấp sơ thẩm quyết định:

– Tuyên bố bị cáo Nguyễn Thị H phạm tội: “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự”;

– Áp dụng Khoản 1 Điều 201, các điểm i và s Khoản 1 Điều 51, Điều 35, Điều 50 Bộ luật Hình sự: Xử phạt bị cáo Nguyễn Thị H số tiền là 120.000.000 đồng (một trăm hai mươi triệu đồng);

Sau đó, Chị Trương Thị H, Trần Thị Thu H, Nguyễn Thị Thuận, Huỳnh Thị Bích Th kháng cáo đề nghị huỷ bản án sơ thẩm.

Tòa án nhân dân cấp phúc thẩm nhận định:

Về hành vi phạm tội của bị cáo: Từ ngày 5/8/2021 đến ngày 11/10/2021, Nguyễn Thị H đã có hành vi cho Trương Thị H vay 280.000.000 đồng, mức lãi suất 109,5%/năm, gấp 5 lần trở lên mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật Dân sự và thu lợi bất chính số tiền 46.687.123 đồng đã đủ yếu tố cấu thành tội “cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự” theo quy định tại khoản 1 Điều 201 Bộ luật Hình sự. Toà sơ thẩm xét xử bị cáo về tội danh và điều luật như trên là có căn cứ, đúng tội, không oan.

Xét kháng cáo của những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan chị Trần Thị Thu H, Nguyễn Thị Th và Huỳnh Thị Bích Th, đề nghị huỷ toàn bộ bản án sơ thẩm vì cho rằng quá trình điều tra, truy tố, xét xử vụ án còn nhiều tình tiết chưa được làm rõ như lời khai, dữ liệu tin nhắn, chứng từ sao kê ngân hàng để xác định hành vi của Nguyễn Thị H là cho vay lãi nặng.

HĐXX thấy rằng: không có căn cứ để xác định việc bị cáo có cho vay lãi nặng và thu lợi bất chính từ việc cho vay đối với 8 khoản vay trước ngày 5/6/2021 như chị Trần Thị Thu H trình bày và không có tài liệu chứng cứ gì chứng minh việc trả lãi cho bị cáo vượt quá mức lãi suất theo quy định tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự, cũng không có chứng cứ gì chứng minh tiền lãi được cộng dồn thành tiền gốc theo như trình bày của chị Huỳnh Thị Bích Th và chị Nguyễn Thị Th.

Tòa án nhân dân cấp phúc thẩm quyết định:

1. Không chấp nhận kháng cáo của người có quyền lợi, nghĩ vụ liên quan chị Trần Thị Thu H, Huỳnh Thị Bích Th, Nguyễn Thị Th. Giữ nguyên bản án hình sự sơ thẩm số 150/2022/HSST ngày 23/9/2022 của Tòa án nhân dân thành phố P, tỉnh Gia Lai.

Áp dụng khoản 1 Điều 201, các điểm i và s khoản 1 Điều 51, Điều 35, Điều 50 Bộ luật Hình sự: Xử phạt bị cáo Nguyễn Thị H số tiền là 120.000.000 đồng (một trăm hai mươi triệu đồng) về tội “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự”.

2. Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

3. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

1 – 5

2

Về tội: “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự”

Tóm tắt nội dung vụ án:

Khoảng tháng 4/2020, Lê Văn T đến địa bàn tỉnh Quảng Bình để thực hiện hoạt động cho vay với lãi suất cao bằng hình thức tín chấp. Trong thời gian từ tháng 02/2021 đến tháng 7/2022, Lê Văn T đã cho 07 người vay tiền với 23 gói vay, mỗi gói vay không quá 20.000.000 đồng, với mức lãi suất từ 354% đến 365% cao gấp 17,7 đến 18,5 lần so với quy định của Bộ luật dân sự. Tổng số tiền cho vay là 270.000.000 đồng và đã thu lợi bất chính số tiền là là 91.738.356 đồng.

Tòa án nhân dân cấp sơ thẩm nhận định:

Xét lời khai của bị cáo Lê Văn T tại phiên tòa phù hợp với lời khai của bị cáo tại cơ quan điều tra, phù hợp với lời khai của những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan, phù hợp với các tài liệu các chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án. Như vậy có đủ cơ sở để khẳng định: Hành vi của bị cáo đã phạm vào tội “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự” quy định tại khoản 1 Điều 201 Bộ luật Hình sự. Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Bình truy tố bị cáo theo Cáo trạng số 79/CT-VKS-P3 ngày 19 tháng 10 năm 2022 là có căn cứ.

Tòa án nhân dân cấp sơ thẩm quyết định:

1. Về tội danh: Tuyên bố bị cáo Lê Văn T phạm tội “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự”,

2. Về hình phạt: Áp dụng khoản 1 Điều 201; điểm i, s khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự, xử phạt tiền bị cáo Lê Văn T số tiền 90.000.000 đồng.

3. Về các biện pháp tư pháp: Căn cứ các Điều 46, 47, 48 Bộ luật Hình sự 2015; Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự.

– Tịch thu toàn bộ số tiền của bị cáo cho vay là 240.000.000 đồng để sung công quỹ Nhà nước.

– Tịch thu tại bị cáo Lê Văn T 3.961.644 đồng số tiền lãi tương ứng với mức lãi suất 20%/ năm theo quy định của Bộ luật dân sự để sung công quỹ Nhà nước.

– Buộc những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan trong vụ án nộp lại số tiền là tiền gốc đã vay của bị cáo nhưng chưa trả để sung công quỹ Nhà nước, cụ thể: chị Bùi Thị U 10.000.000 đồng; chị Lê Thị D 10.000.000 đồng; chị Nguyễn Thị V 10.000.000 đồng

– Buộc bị cáo Lê Văn T phải trả lại số tiền thu lợi bất chính (số tiền lãi suất cho vay vượt 20%/năm) là 67.738.356 đồng cho những người có quyền và nghĩa vụ liên quan, cụ thể: chị Võ Thị H 14.178.084 đồng; chị Nguyễn Thị T 9.452.056 đồng; chị Hoàng Thị Hoài Th 18.115.068 đồng; chị Hoàng Thị Hương Th 7.089.041 đồng; chị Bùi Thị U 4.726.027 đồng; chị Lê Thị D 7.089.041 đồng; chị Nguyễn Thị V 7.089.041 đồng.

– Buộc bị cáo Lê Văn T phải trả lại số tiền phí hồ sơ là 24.000.000 đồng cho những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan, cụ thể: chị Võ Thị H 6.000.000 đồng; chị Nguyễn Thị T 4.000.000 đồng; chị Hoàng Thị Hoài Th 3.000.000 đồng; chị Hoàng Thị Hương Th 3.000.000 đồng; chị Bùi Thị U 2.000.000 đồng; chị Lê Thị D 3.000.000 đồng; chị Nguyễn Thị V 3.000.000 đồng.

5 – 12

3

Về tội: “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự”

Tóm tắt nội dung vụ án:

Trong khoảng thời gian từ ngày 21/01/2020 đến ngày 15/11/2020, Đặng Văn T đã mở quán cầm đồ, hỗ trợ tài chính ở khu 4, Thị trấn T2, huyện T2, tỉnh Hải Dương. Để quản lý các quán cầm đồ, hỗ trợ tài chính, Đặng Văn T đã mua bản quyền sử dụng phần mềm quản lý trên website “mecash.vn”. Sau đó, T thuê Nguyễn Xuân T1 làm quản lý quán cầm đồ, giao T1 tài khoản phần mềm để theo dõi việc cho vay, thu lãi của người vay. T quy định lãi suất cho vay của quán là từ 2000 đồng/1 triệu/1 ngày đến 6000 đồng/1 triệu/1 ngày (chỉ một số trường hợp thân quen thì T mới cho vay lãi suất dưới 3000 đồng/1 triệu/1 ngày). Thời gian đóng lãi 1 tháng 1 lần. Quá trình điều tra đã làm rõ được T và T1 đã cho 14 người vay tiền tương ứng với 19 hợp đồng vay tiền với lãi suất cao trên mức quy định của Bộ Luật dân sự, tổng số tiền cho vay là 196.000.000 đồng, số tiền thu lợi bất chính là 89.701.068 đồng.

Tòa án nhân dân cấp sơ thẩm nhận định:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa cùng lời nhận tội của các bị cáo phù hợp với vật chứng đã thu giữ, lời khai của những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và các tài liệu, chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án, có đủ cơ sở kết luận: Đặng Văn T, Nguyễn Xuân T1 đã mở quán Cầm đồ, hỗ trợ tài chính cho 14 người vay, tương ứng với 19 hợp đồng vay lãi suất cao trên mức quy định của Bộ luật dân sự (thấp nhất 109,5%/1 năm, cao nhất 219%/1 năm). Tổng số tiền cho vay là 196.000.000 đồng, số tiền thu lợi bất chính là 89.701.068 đồng.

Hành vi của các bị cáo đã đủ yếu tố cấu thành tội “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự” theo khoản 1 Điều 201 Bộ luật hình sự. Vì vậy Viện kiểm sát nhân dân huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương truy tố các bị cáo là đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

Tòa án nhân dân cấp sơ thẩm quyết định:

1. Tuyên bố: Các bị cáo Đặng Văn T, Nguyễn Xuân T1 phạm tội “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự”.

2. Xử phạt bị cáo Đặng Văn T 70 (bảy mươi) triệu đồng. Xử phạt bị cáo Nguyễn Xuân T1 60 (sáu mươi) triệu đồng.

3. Về biện pháp tư pháp:

– Truy thu số tiền 156.000.000 đồng của bị cáo Đặng Văn T sung quỹ nhà nước.

– Truy thu sung quỹ nhà nước tiền nợ gốc chưa trả từ những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan sau: Ông Nguyễn Văn T7 10.000.000 đồng; anh Nguyễn Xuân D 25.000.000 đồng; chị Nguyễn Thị Thúy 5.000.000 đồng.

– Buộc bị cáo Đặng Văn T trả lại tiền thu lợi bất chính (khoản lãi vượt quá mức lãi suất tối đa mà pháp luật quy định) cho 14 người có quyền lợi.

– Truy thu của Đặng Văn T 12.284.932 đồng sung quỹ nhà nước.

– Truy thu của Nguyễn Xuân T1 35.000.000 đồng sung quỹ nhà nước.

13 – 19

4

Về tội: “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự”

Tóm tắt nội dung vụ án:

Trịnh Quốc T là người không có nghề nghiệp ổn định. T tự đứng ra cho người khác vay tiền với mức lãi xuất cao để thu lời bất chính. Cách thức mà T thực hiện là khi có người hỏi vay tiền T tự đưa ra mức lãi xuất 10%/tháng, thời hạn trả lãi suất một tháng tính là 30 ngày và trả lãi hàng tháng vào ngày trùng của ngày cho vay. Nếu người vay đồng ý vay thì T yêu cầu người vay viết giấy vay tiền, ghi rõ ngày vay tiền, số tiền vay nhưng không ghi lãi suất, ký, ghi rõ họ tên rồi đưa cho T giữ. Trong thời gian từ ngày 20/10/2021 đến ngày 21/6/2022, T đã cho anh Đinh Vũ T vay tổng cộng số tiền 80.000.000 đồng và cho anh Trần Đức H vay tổng số tiền 50.000.000 đồng với mức lãi suất 10%/tháng tương đương 121,6% năm, gấp 6,08 lần mức tối đa theo quy định của Bộ luật dân sự, nhằm thu lời bất chính tổng số tiền 78.662.100 đồng.

Tòa án nhân dân cấp sơ thẩm nhận định:

Lời khai nhận tội của bị cáo Trịnh Quốc T tại phiên tòa và trong quá trình điều tra phù hợp với lời khai của những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án, giấy vay tiền đã thu giữ và các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án nên có đủ cơ sở kết luận hành vi của bị cáo như sau: Trong thời gian từ ngày 20/10/2021 đến ngày 21/6/2022, Trịnh Quốc T đã cho anh Đinh Vũ T vay tổng số tiền 80.000.000 đồng và cho anh Trần Đức H vay tổng số tiền 50.000.000 đồng với mức lãi suất 121,6%, gấp 6,08 lần mức lãi suất tối đa theo quy định của Bộ luật dân sự, nhằm thu lời bất chính tổng số tiền 78.662.100 đồng.

Hành vi của bị cáo đã xâm phạm trật tự quản lý kinh tế về hoạt động cho vay trong giao dịch dân sự được pháp luật hình sự bảo vệ. Bị cáo Trịnh Quốc T là người có năng lực trách nhiệm hình sự, thực hiện hành vi với lỗi cố ý nên hành vi của bị cáo đã đủ yếu tố cấu thành tội “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự”, quy định tại khoản 1, khoản 3 Điều 201 của Bộ luật Hình sự. Do vậy, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Tam Điệp truy tố bị cáo là có căn cứ, đúng pháp luật.

Tòa án nhân dân cấp sơ thẩm quyết định:

1. Tuyên bố: Bị cáo Trịnh Quốc T phạm tội “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự”.

2. Về hình phạt: Xử phạt bị cáo Trịnh Quốc T 60.000.000 đồng (sáu mươi triệu đồng);

3. Về xử lý vật chứng và các biện pháp tư pháp: Tịch thu nộp ngân sách nhà nước tổng số tiền 130.000.000 đồng sử dụng vào việc phạm tội và 15.287.671 đồng do phạm tội mà có, cụ thể như sau:

– Buộc bị cáo Trịnh Quốc T phải nộp lại số tiền 15.287.671 đồng là tiền do phạm tội mà có để tịch thu nộp ngân sách Nhà nước. Bị cáo Trịnh Quốc T đã nộp số tiền 4.000.000 đồng theo ủy nhiệm chi lập ngày 14/11/2022. Bị cáo còn phải nộp số tiền là 11.287.671 đồng.

– Buộc anh Đinh Vũ T phải nộp lại số tiền 80.000.000 đồng (tám mươi triệu đồng) đã vay của bị cáo để tịch thu nộp ngân sách nhà nước.

– Buộc anh Trần Đức H phải nộp lại số tiền 50.000.000 đồng (năm mươi triệu đồng) đã vay của bị cáo để tịch thu nộp ngân sách nhà nước.

20 – 27

5

Về tội: “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự”

Tóm tắt nội dung vụ án:

Từ tháng 4/2021 đến khi bị bắt, Nguyễn Văn Q và Vũ Văn H đã tổ chức hoạt động cho vay tiền lãi suất cao trên địa bàn các quận của thành phố Đà Nẵng. Hình thức thực hiện thông qua tài khoản Facebook, zalo và 02 số điện thoại đầu số 07 để liên lạc và tư vấn cho người có nhu cầu vay. Tùy từng trường hợp, Q xem xét thu phí dịch vụ của từng gói vay từ 5% đến 6% trên tổng số tiền vay. Khi giải ngân tiền vay, Q thu phí dịch vụ và thu trước tiền lãi của các gói vay, sau đó yêu cầu người vay trả tiền gốc của các gói vay sau: “Gói vay đứng” với lãi suất từ 365%/năm đến 811,11%/năm, tiền gốc thu một lần vào cuối kỳ vay, thường từ 15 đến 30 ngày; “Gói vay góp” chủ yếu là các gói: 20 ngày, 25 ngày, 30 ngày và 33 ngày, với lãi suất từ 223,45%/năm đến 365%/năm, tiền gốc thu bằng cách trả góp dần từng ngày đến khi hết kỳ vay. Với phương thức trên Q và H đã cho nhiều người vay lãi nặng và thu lợi bất chính.

Tòa án nhân dân cấp sơ thẩm quyết định:

Xử phạt: Nguyễn Văn Q 01 năm 06 tháng tù về tội “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự”. Thời gian chấp hành hình phạt tù tính từ ngày 06/4/2022.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định về phần hình phạt đối với bị cáo Vũ Văn H; phạt bổ sung bị cáo Nguyễn Văn Q 50.000.000 đồng và bị cáo Vũ Văn H 30.000.000 đồng; biện pháp tư pháp; phần xử lý vật chứng, án phí và thông báo quyền kháng cáo bản án.

Ngày 04/10/2022, bị cáo Nguyễn Văn Q có đơn kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt.

Tòa án nhân dân cấp phúc thẩm nhận định:

Tại phiên tòa phúc thẩm, bị cáo Nguyễn Văn Q đã khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình. Lời khai của bị cáo phù hợp với các tài liệu, chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án. Vì vậy, Bản án hình sự sơ thẩm số 95/2022/HS-ST ngày 26/9/2022 của Tòa án nhân dân quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng đã xét xử bị cáo Nguyễn Văn Q cùng đồng phạm về tội “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự” theo khoản 2 Điều 201 Bộ luật Hình sự là có căn cứ, đúng người, đúng tội.

Xét đơn kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt của bị cáo Nguyễn Văn Q, Xét Tòa án cấp sơ thẩm khi quyết định hình phạt đã đánh giá đúng tính chất, mức độ hành vi phạm tội và nhân thân của bị cáo cũng như áp dụng đầy đủ các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự mà bị cáo được hưởng, xử phạt bị cáo mức án 01 năm 06 tháng tù là phù hợp, không nặng. Tại giai đoạn phúc thẩm, bị cáo không bổ sung thêm tài liệu, chứng cứ mới, không có tình tiết giảm nhẹ mới, đến nay chưa nộp khắc phục các số tiền truy thu theo quyết định của bản án sơ thẩm, do đó Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của bị cáo Nguyễn Văn Q, giữ nguyên Bản án sơ thẩm như đề nghị của đại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa.

Tòa án nhân dân cấp phúc thẩm quyết định:

– Giữ nguyên bản án sơ thẩm. Xử phạt: Nguyễn Văn Q 01 năm 06 tháng tù về tội “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự”. Thời gian chấp hành hình phạt tù tính từ ngày 06/4/2022.

– Các quyết định khác của Bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

28 – 39